การศึกษาทบทวนการวิจัยและพัฒนาเครื่องมือทางเศรษฐศาสตร์ในการประเมินมูลค่าสิ่งแวดล้อม และการใช้ประโยชน์เชิงนโยบาย การศึกษาทบทวนการวิจัยและพัฒนาเครื่องมือทางเศรษฐศาสตร์ในการประเมินมูลค่าสิ่งแวดล้อมและการใช้ประโยชน์เชิงนโยบาย

Titleการศึกษาทบทวนการวิจัยและพัฒนาเครื่องมือทางเศรษฐศาสตร์ในการประเมินมูลค่าสิ่งแวดล้อม และการใช้ประโยชน์เชิงนโยบาย การศึกษาทบทวนการวิจัยและพัฒนาเครื่องมือทางเศรษฐศาสตร์ในการประเมินมูลค่าสิ่งแวดล้อมและการใช้ประโยชน์เชิงนโยบาย
Publication TypeReport
Year of Publication2009
Authorsวาสนาดำรงดี, สุจิตรา
Date Published2009
Institutionจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
Typeโครงการวิจัย
Report NumberRDG5130012
ISBN NumberRDG5130012
Keywords1, Cost-Benefit Analysis, Environmental Valuation, Total Economic, Willingness-to-Pay, การถ่ายโอนมูลค่าสิ่งแวดล้อม, การประเมินมูลค่าสิ่งแวดล้อม, การวิเคราะห์ต้นทุน, ประโยชน์ทางสังคม
Abstract

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนากรอบวิจัยด้านการประเมินมูลค่าสิ่งแวดล้อมสำหรับ
ประเทศไทยจากการศึกษาทบทวนการพัฒนาเครื่องมือทางเศรษฐศาสตร์ในการประเมินมูลค่า
สิ่งแวดล้อมและประสบการณ์การใช้ประโยชน์เชิงนโยบายทั้งในต่างประเทศและในประเทศ โดยได้มีการ
ทบทวนเอกสารและรวบรวมผลงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง สัมภาษณ์นักวิจัยและจัดประชุม Focus Group เพื่อ
ระดมความคิดเห็นจากนักวิจัยและหน่วยงาน/องค์กรผู้ใช้ประโยชน์
การประเมินมูลค่าสิ่งแวดล้อมเป็นหัวข้อสำคัญของเศรษฐศาสตร์สิ่งแวดล้อมซึ่งมุ่งเน้นวิธีที่จะแก้
ต้นเหตุของปัญหาสิ่งแวดล้อมที่สำคัญ นั้นคือ ความล้มเหลวของระบบ ตลาดและลักษณะที่เรียกว่า
ผลกระทบภายนอก (externalities) เกิดขึ้นเมื่อผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากกิจกรรมทางเศรษฐกิจ
มิได้ถูกคิดรวมอยู่ในต้นทุนการผลิตและการบริโภค หากไม่มีการคิดรวมต้นทุนสิ่งแวดล้อมอันเป็น
ผลกระทบภายนอกแล้ว ระบบตลาดไม่สามารถจัดสรรทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ประเด็นวิจัยในปัจจุบันมุงเน้นที่การปรับปรุงวิธีการประเมินให้มีความน่าเชื้อถือมากขึ้นและการพัฒนา
ฐานข้อมูลงานวิจัยเพื่อใช้ประโยชน์เชิงนโยบาย เศรษฐศาสตร์สิ่งแวดล้อมและการประเมินมูลค่า
สิ่งแวดล้อมถือเป็นสาขาวิชาที่ใหม่สำหรับประเทศไทย จำนวนผลงานวิจัยและการใช้ประโยชน์จริงยังมีไม่
มากนัก อย่างไรก็ดี ในระยะหลัง ภาครัฐได้ตระหนักถึงความสำคัญของเครื่องมือนี้และให้ความสนใจกับ
การวิเคราะห์มูลค่าทางเศราฐกิจของทรัพยากรธรรมชาติและผลกระทบสิ่งแวดล้อมจากการดำเนิน
โครงการหรือนโยบายต่าง ๆ
เป้าหมายของงานวิจัยด้านการประเมินมูลค่าสิ่งแวดล้อมในประเทศไทยในอนาคต ควรมุ่งเน้น
สามประเด็นหลัก ได้แก่ 1)การประเมินมูลค่าสิ่งแวดล้อมเพื่อช่วยในการตัดสินใจการใช้ประโยชน์จาก
ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัดให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด 2) การประเมินมูลค่าสิ่งแวดล้อมเพื่อช่วยกำหนด
มาตรการทางเศรษฐศาสตร์จูงใจให้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการผลิตและการบริโภค และ 3) การประเมิน
มูลค่าสิ่งแวดล้อมเพื่อสร้างความเป็นธรรมในการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรและการคิดค่าชดเชยและค่า
เยียวยาความเสียหายด้านสิ่งแวดล้อม โจทย์วิจัยที่สามารถเริ่มได้ก่อน คือ การประเมินมูลค่าทรัพยากร
ป่าและระบบนิเวศที่เชื่อมโยงกับแนวคิดเรื่องการสร้างแรงจูงใจในการอนุรักษ์ (Payments for
Environmental Services: PES) เนื่องจากเกี่ยวข้องกับประเด็นสิ่งแวดล้อมโลกและประเด็นเจรจร เพื่อลด
ภาวะโลกร้อนและแบ่งปันผลประโยชน์ด้านความหลากหลายทางชีวภาพ

This study aims to develop a set of research questions regarding environmental
valuation in Thailand by reviewing the state-of-the art of environmental valuation studies and
their contribution to the policy-making in Thailand and other countries. The study conducted a
documentary research, compiled relevant research studies, interviewed several researchers and
organized a focus group meeting to brainstorm on this issue.
Assessing the economic value of the environment is a major topic within the field of
environmental economics. It aims to find solutions to correct externalities and market failure
viewed as a major cause of environmental problems. A negative externality occurs when
environmental impacts from economic activities are not included in the private production and
consumption costs. Without internalizing such external costs, market does not allocate scarce
resources efficiently. The state-of-the-art research activities focus on methodological
improvement in order to increase the credibility of valuation methods and on policy-oriented
database development. In Thailand, environmental economics (environmental valuation in
particular) is a relatively new field where the number of valuation studies and policy use are few.
However, in recent years, government agencies have acknowledged the importance of this
instrument and began to pay attention to economic values of natural resources and
environmental costs of projects or policies.
Research goals on environmental valuation in Thailand should focus on three aspects:
1) enabling decision-making on the most efficient use of limited resources 2) supporting the
economic incentive instruments/measures aimed to change production and consumption
behavior and 3) enhancing equity in using natural resources and support environmental liability
and compensation. The research question should begin with the valuation of forest and
ecosystem in relation to the concept of Payments for Environmental Services (PES) as it can
address both environmental concerns and negotiations at national and global regimes especially
on the climate mitigation and adaptation and biodiversity access and benefit-sharing policies.

URLhttp://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG5130012
Alternate TitleReview on the Research and Development of Economic Tools for Environmental Valuation and Their Policy Implications