ความสัมพันธ์ระหว่างปริมาณคาร์โบไฮเดรตและการออกดอกของส้มโอพันธุ์ทองดีและขาวน้ำผึ้ง

Titleความสัมพันธ์ระหว่างปริมาณคาร์โบไฮเดรตและการออกดอกของส้มโอพันธุ์ทองดีและขาวน้ำผึ้ง
Publication TypeReport
Year of Publication2010
Authorsกฤษณพุกต์, กฤษณา
Series Editorอิ่มสบาย, วชิรญา
Series Titleส้มโอคุณภาพ
Date Published2010
Institutionมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
Typeโครงการวิจัย
Report NumberRDG5020014
ISBN NumberRDG5020014
Keywordsการออกดอก, ขาวน้ำผึ้ง, คาร์โบไฮเดรต, ทองดี, ลุ่มน้ำนครชัยศรี, ลุ่มน้ำแม่กลอง, ส้มโอ, ไนโตรเจน
Abstract

ทำการศึกษาการออกดอกของส้มโอพันธุ์ทองดีและขาวน้ำผึ้งในช่วงที่ทำการกักน้ำเพื่อให้ออก
ดอก และการเปลี่ยนแปลงระดับคาร์โบไฮเดรตและไนโตรเจนในใบในช่วงกักน้ำ และในใบที่อายุต่าง ๆ
เพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่างการออกดอกและอาหารสะสมในต้นส้มโอ โดยทำการศึกษากับต้นส้มโอ
อายุ 6 ปี ซึ่งเริ่มให้ผลผลิตแล้วที่สวนส้มโออำเภอนครชัยศรี จำนวน 2 สวน และสวนส้มโอในอำเภอ
สามพราน จังหวัดนครปฐม จำนวน 1 สวน ทำการบันทึกข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับการจัดการสวน ในช่วงที่มี
การกักน้ำทำการบันทึกค่าความชื้นในดิน จำนวนช่อดอกที่เกิดหลังการกักน้ำ ลักษณะช่อดอก ลักษณะ
ดอก ปริมาณคาร์โบไฮเดรตและไนโตรเจนในใบที่อายุต่าง ๆ พบว่า เกษตรกรมีการจัดการสวนส้มโอใน
ลักษณะเดียวกันแต่ดูแลได้ดีต่างกัน ทุกสวนใช้วิธีกักน้ำประมาณ 2-3 สัปดาห์ในช่วงปลายเดือน
พฤศจิกายนถึงต้นเดือนธันวาคม ทำให้ความชื้นในดินลดลงประมาณ 2% ส้มโอจะมีการออกดอกหลัง
ขึ้นน้ำอีกครั้ง ประมาณ 17-22 วัน โดยพันธุ์ขาวน้ำผึ้งมีการออกดอกเร็วกว่าพันธุ์ทองดีเล็กน้อย พบว่า
ช่อดอกของส้มโอเป็นแบบ cymose มี 5 ลักษณะ ส่วนใหญ่เป็นแบบหนึ่งช่อมีหลายดอก แต่ละช่อมี
ประมาณ 5-7 ดอก ซึ่งในสวนที่มีการจัดการดีจะมีช่อดอกลักษณะนี้มากกว่าสวนที่มีการดูแลน้อยกว่า
ดอกของส้มโอทั้งสองพันธุ์มีขนาดใกล้เคียงกัน มีกลีบเลี้ยง 4-5 กลีบ กลีบดอก 4-5 กลีบ เกสรตัวผู้
ประมาณ 30 อัน เกสรเพศเมีย 1 อัน ปริมาณคาร์โบไฮเดรตในใบจะเพิ่มขึ้นสิ้นสุดการกักน้ำและ
ลดลงหลังให้น้ำ 1 สัปดาห์และต่ำสุดในช่วงออกดอก ขณะที่ปริมาณไนโตรเจนจะค่อนข้างคงที่ตลอด
ช่วงการกักน้ำจนให้น้ำอีกครั้ง ส่วนปริมาณคาร์โบไฮเดรตใบใบที่อายุต่างกันพบว่ามีแนวโน้มลดลงเมื่อ
อายุใบเพิ่มขึ้น ส่วนไนโตรเจนมีค่าค่อนข้างคงที่ในทุกอายุใบ การศึกษาในครั้งนี้มีข้อเสนอแนะว่า ควรมี
การดูแลจัดการสวนให้ดี เพื่อให้ต้นมีความสมบูรณ์ ซึ่งน่าจะทำให้มีปริมาณคาร์โบไฮเดรตภายในต้น
เพิ่มขึ้น ส่งผลให้มีการออกดอกที่ดีและมีคุณภาพเพื่อทำให้การผลิตส้มโอมีคุณภาพดีโดยต้นไม่โทรมเร็ว

Study on flowering of ‘Thong Dee’ and ‘Khao Nam Phueng’ pummelos trees
during withholding water was conducted at 2 and 1 orchards in Nakhon Chaisri and
Sampran districts, Nakhon Pathom province respectively from November 2008 to December
2009. During this time, carbohydrate (total nonstructural carbohydrate: TNC) and total
nitrogen (TN) changing in the leaves were monitored. Besides, TNC and TN in leaf at
different ages (1 to 6 month) were also determined separately. Other data such as soil
moisture during withholding water, inflorescence type, flower traits and orchard cultural
practice were also recorded. We found that every orchard have similar practice but some
details are different. Every orchard did withholding water about 2-3 weeks started from end
of November to early December. During this time, soil moisture decrased about 2%.
Pummelo trees flowered inside 17-22 days after withholding water and ‘Khao Nam Phueng’
pummelo bloomed earlier than ‘Thong Dee’ pummelo. Pummelo inflorescence had 5 types
but mainly were cymose type with or without leaves which composed of 5-7 flowers. Flower
from both cultivars had similar size with 4-5 calyxs, 4-5 petals, 30 stamens and one pistil.
TNC increased after withholding water and decreased in one week after watered again. At
the same time, TN level was quite steady during this period even it slightly decreased after
withholding water. TNC in young leaf was high and tended to decrease when the leaf age
increased. Meanwhile TN had same level at every stage of leaf. From this study it showed
that in the well manage orchard, pummelo tree had higher TNC that get along with more
flowers and better qualities than less organized one. Thus, appropriate practice is
recommended for better flowering qualities in pummelo.

URLhttp://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG5020014